Kenthaberi.com | Kentin nabzı

Postmodern darbede bir imza hikâyesi

  Ulusal Güvenlik Kurulu’nun, 28 Şubat 1997 yılındaki içtiması Çankaya Köşkü’nde başladığında saatler 15.10’u gösteriyordu. Cumhurbaşkanlığı …

Postmodern darbede bir imza hikâyesi
0 views
05 Mart 2020 - 10:24

 

Ulusal Güvenlik Kurulu’nun, 28 Şubat 1997 yılındaki içtiması Çankaya Köşkü’nde başladığında saatler 15.10’u gösteriyordu. Cumhurbaşkanlığı muhabirleri ile fotomuhabirleri, içtimanın farklı olacağını evvelce sezmişlerdi. MGK içtimaları öncesinde basına, ekseriyetle imaj almaları için 1 dakika vade veriliyordu. Lakin o gün imaj alma mühleti, 5 dakikaya çıkarılmıştı.

Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in başkanlığında yapılan içtimaya katılan heyet üyeleri, periyodun protokol sırasına nazaran şöyle sıralanıyordu; Başbakan Necmettin Erbakan, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Tansu Çiller, Ulusal Savunma Bakanı Turan Tayan, İçişleri Bakanı Meral Akşener, Kara Kuvvetleri Kumandanı Orgeneral Hikmet Köksal, Deniz Kuvvetleri Kumandanı Oramiral Inanç Erkaya, Hava Kuvvetleri kumandanı Orgeneral Ahmet Çörekçi, Jandarma Umumî Kumandanı Orgeneral Teoman Koman’dan oluşuyordu. Şura üyesi olmadığı için oy hakkı bulunmayan MGK Umum Sekreteri Orgeneral İlhan Kılıç, MİT Müsteşarı Sönmez Köksal, Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Onur Öymen, Emniyet Umumî Yöneticisi Alaaddin Yüksel, Fevkalâde Hal Kesim Valisi Necati Bilican, Cumhurbaşkanlığı Umumî Sekreteri Necdet Seçkinöz, Genelkurmay İstihbarat Yöneticisi Korgeneral Yavuz taner ile MGK Umumi sekreter Yardımcısı Korgeneral Necdet Timur. Gecenin ilerleyen saatlerine dek devam eden içtima, yaklaşık 9 saat sürdü. Içtimadan sonra 4 unsurluk bildiri yayımlandı. Bildiride, “Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığının, Atatürk prensip ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş medeniyet yolunda, demokratik sistem içerisinde ilerlemesini teminat altına alan Anayasa ve cumhuriyet maddelerinin uygulanmasından asla taviz verilmemesi gerektiği” tabir edildi.

18 unsurluk ek

Gece yarısına dek süren içtimada, 8 yıllık eğitime geçilmesi, tarikatlara bağlı mekteplerin Ulusal Eğitim Bakanlığı’na devri, Kuran kurslarının denetlenmesi ve laiklikle ilgili maddelerin uygulanması bahislerinde bir seri karar alındı. Içtimadan sonra kamuoyuna direkt açıklanmayan bu unsurlar, 18 unsurluk karar ekinde toplanmıştı. MGK içtiması ile bir bakıma Refahyol Hükümeti’ni sona erdirmeye yönelik sürecin fitili ateşlenmişti. Bunu gören Erbakan, kararları imzalamakta direndi. Lakin Erbakan, 5 Mart 1997’de ortağı Çiller’in basıncıyla bu kararları imzaladı. MGK toplantısından sonra Refahyol üzerinde siyasi ve toplumsal büyük bir basınç oluştu. Çiller, dönüşümlü başbakanlık formülünü gündeme getirerek bu ağırlıkları yumaşatma siyasetini tatbike koydu. Buna nazaran; koalisyon kurulurken yapılan zımnî muahede gereği Refahyol’da Erbakan ile Çiller dönüşümlü olarak başbakanlık yapacaktı.

Erbakan istifa etti

Ağır siyasi ağırlıklar üzerine Erbakan, 18 Haziran 1997’de başbakanlıktan istifa etti. Plana nazaran, Tansu Çiller hükümet kuracak, dönüşümlü olarak başbakan olacak ve Refahyol devam edecekti. Lakin, Cumhurbaşkanı Demirel, Çiller’in güvenoyunu garantileyen imza toplamış olmasına karşın hükümet kurma vazifesini periyodun ANAP başkanı Mesut Yılmaz’a verdi. 30 Haziran 1997’de, Mesut Yılmaz’ın başkanlığında Anasol-D Hükümeti kuruldu. Yılmaz başbakan, Bülent Ecevit ile Hüsamettin Cindoruk başbakan yardımcısı oldu. Bu hükümet devrinde, Başbakanlık’ta Garp Çalışma Kümesi oluşturuldu.

İKİ SAAT KONUŞTU

Erbakan’ın yakın kurmaylarından ve Refahyol’un Adalet Bakanı Şevket Kazan, yıllar sonra şunları anlatacaktı:

“Toplantı gündüz 2’de başladı, gece 11’de bitti. Raporlar kısa olarak okundu. Basında ne kadar yazı çıkmışsa bunlar dosyalanmış ve bunları Itimat Erkaya 5 saatlik konuşmasında takdim etti. Ondan sonra ‘askerlerin bir teklifi var’ denildi. 18 unsurluk bir teklifin MGK kararı olarak kabul edilmesi istendi. Yalnızca Başbakan kelam aldı ve 2 saat konuştu; ‘Siz (laiklik tehlikede) diyorsunuz ve o denli bir teklif ile geliyorsunuz, gelgelelim bu 18 unsurluk teklif Anayasa’nın 2. hususuna aykırı’ dedi. Erbakan, MGK’nın bu 18 unsurluk kararını imzalamadı. Erbakan, ‘sadece ve yalnızca MGK açıklamasını imzalarım’ dedi. Demirel de ‘Tamam o denli olsun’ dedi. Erbakan, kararların hukukçular tarafından incelenmesini istedi. Erbakan imam, 4 gün imzalamadı kararları. MGK Umumî Sekreteri dört gün boyunca gelerek, kararları imzalatmaya çalıştı. Erbakan da ahir 4 unsur ile hudutlu olarak kararları imzaladı. 18 hususun altında İlhan Kılıç’ın imzası var. Erbakan’ın imzaladığı 4 unsurluk karara, 18 husus ek olarak ekleniyor. O 18 husus üzerinde Hükümet olarak hiçbir pratik yapmadık. Yalnızca periyodun İçişleri Bakanı Meral Akşener, Kuran kursları konusunda ihtar yaptı.”

Refahyol Hükümeti kısa sürdü

Periyodun RP Umumi Lideri Necmettin Erbakan ile devrin DYP Umum Lideri Tansu Çiller’in uzlaşmasıyla kurulan Refahyol Hükümeti, 8 Temmuz 1996’da Meclis’te güvenoyu aldı. Erbakan’ın başbakanlık koltuğuna oturması, er ve yüksek yargı olmak üzere kimi kesitlerde rahatsızlık yarattı. Refahyol Hükümeti, basınçlar üzerine bir yılını dolduramadan sona erdi.

Sırp ordusu Kosova’ya girdi

Kosova, soğuk savaş devri yıllarında Yugoslavya Sosyalist Birleşik Cumhuriyeti içinde özerk yer statüsüne sahipti. Lakin Yugoslavya’nın dağılma sürecinde etnik temele dayalı kahırlar Kosova’da da yaşanacaktı. Sırbistan, 23 Mart 1989’da Kosova’ya 1974 anayasası ile verilen özerklik statüsünü kaldırdı. Sırp askeri ve polisleri tarafından işgal edilen Kosova’da, münhasıran Arnavut kökenli halk üzerinde ağırlık kuruldu. Sırp ordusu, 5 Mart 1998’de Kosova’ya girdi. Prekaz Köyü’nde 50 Arnavut öldürüldü. 16 Ocak 1999’da 45 köylü kurşuna dizildi. Kosova’da cesetlerin yakıldığı, evlatların gözlerinin haçla oyulduğu bir katliam ve vahşet periyodu yaşanıyordu.

Türkiye 10 jetle katıldı

NATO 10 Haziran’a kadar sürecek “Müttefik Güç Harekâtı”nı 24 Mart 1999 saat 20.00’da başlattı. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin de 10 adet F-16 uçağıyla destek verdiği harekata Yunanistan hariç tüm NATO üyeleri mahal aldı. Harekat sırasında NATO’nun “yanlışlıkla” diye nitelendirdiği yabancı misyon temsilciliklerinin vurulduğu ve sivillerin hayatını kaybettiği hikayeler da meydana geldi. NATO’nun yaklaşık 3 ay süren askeri harekatı sonucunda, Sırbistan Kosova topraklarından askeri ve polis güçlerini çekmeyi kabul etti. Makedonya’nın kuzeyindeki Kumanova kentinde 9 Haziran 1999’da Kosova savaşını sona erdiren ve Askeri-Teknik Antlaşma olarak bilinen muahede imzalandı. Sonraki gün 10 Haziran’da ise NATO operasyonlarını askıya aldı. Tıpkı gün BM Güvenlik Kurulu, kabul ettiği 1244 sayılı karar ile BM’ye Kosova’da idare hakkı tanıdı ve vazifesi Birleşmiş Milletler Kosova Muvakkat Idare Misyonuna (UNMIK) verdi. İki gün sonra, 12 Haziran’da devrin Yugoslavya Devlet Lideri Slobodan Milosevic’in kaideleri kabul ettikten sonra Türkiye’nin de destek verdiği Kosova’da güvenliği sağlamakla hizmetli NATO önderliğinde çok uluslu barış gücü KFOR memlekete girmeye başladı. Kosova’daki savaşın yaşandığı 1998-1999 yılları arasında 8 binden ziyadesi Arnavut 10 binden çokça Kosovalı öldürüldü, 800 bine yakını Arnavut 1 milyonunun üzerinde farklı etnik öbeklerden Kosovalı konutlarını terk etti. Kosova 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlığını ilan etti. Kosova’yı bugün 113’ü BM üyesi, yekun 116 devlet tanıyor.

Sırp ordusunun yaptığı katliamı Milliyet 6 Mart 1998 tarihinde ‘Kosova kan gölü’ başlığıyla okurlarına manşetten duyurdu.

Kosova’da yaşanan vahşet sonrası nahiyeye ekip gönderen Milliyet, gelişmeleri yanında izleyerek okurlarına aktardı.

Porsuk Çayı taştı

Eskişehir’den geçen Porsuk Çayı, 5 Mart 1950’de taştı. Taşkının bir sel felaketine dönüşmesiyle Eskişehir’de yaşayan 50 bin kişi açıkta kaldı. 6 kişinin boğularak hayatını kaybettiği felaket sırasında 2 bin 500 dolayında konut yıkıldı. Eskişehir’e bu periyotta Marshall Planı çerçevesinde ABD yardımı da yapıldı.

En çok tanınan 100 bireyden biri

Türkiye’nin birinci internet ağı girişimi, 1991 yılında ODTÜ ve TÜBİTAK tarafından başlatıldı. Birinci internet irtibatı ise 12 Nisan 1993 tarihinde ODTÜ Haber Süreç Daire Başkanlığı’na ilişkin yönlendiriciler ve PTT’den sağlanan 64 Kbps kapasiteli kiralık hat kullanılarak gerçekleştirildi ve NSFNet ile temas kuruldu. Türkiye’de üniversitelerin başını çektiği internet, ODTÜ’nün akabinde 1994-96 yılları arasında Bilkent, Boğaziçi, Ege ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nde de hayata geçti. Türkiye’de internet, 1990’lı yılların sonundan itibaren kitlelerin hayatında bölge tutmaya başlayacaktı. Bu devirde bir kişi, internette açtığı olağan bir ferdî blog ile yerküre çapında tanınacaktı. Mahir Davet, 1999’da açtığı bugüne nazaran çok yalın ferdî web sitesi ile tahminen de yerkürenin birinci internet fenomeni oldu. Sahifede, Mahir Çağrı’nın gündelik yaşantısından fotoğraflar yan alıyordu: Masa tenisi oynarken, akordeon çalarken üzere. İngilizcesi yanlışlarla doluydu. Lakin bu kusurlu İngilizce ona yerküre çapında sempati kazandırdı. Mahir Çağrı’nın

“I KISS YOU” daveti, kısa vadede yerküre çapında yankı buldu. Çağrı’nın yerkürenin her mekanından hayranı olmuştu. Üstelik site yoluyla kendisine bildiri atanlar arasında Julia Roberts, David Bowie, Meg Ryan üzere ünlü isimler de vardı.

Forbes’in listesine girdi

Forbes mecmuası tarafından 5 Mart 2000’de yerkürenin en çok tanınan 100. insanı seçildi. Yahoo’nun, internet tarihinin en değerli 100 hadisesini seçtiği listesinde Mahir Çağrı’nın öpücüğü üçüncü sıradaydı. Ismine bir çok memlekette hayran klüpleri kurulmuştu. Mahir Davet, internet dünyasından bir rüzgar üzere geldi geçti. Çabuk meşhur oldu, çabuk unutuldu.

sanalbasin.com üyesidir